Алматы травматологтарының түнгі кезекшілігі мен сынақтары

3 пен 4 желтоқсанға қараған қарлы боранды түнде біздің фоторепортер Алматы қалалық №4 клиникалық ауруханасына барып, онда қандай жағдай болып жатқанын көруді жөн көрді. Себебі көктайғақ пен қалың қар қала тұрғындарының денсаулығына әсер етуі тиіс еді! Алайда травматология бөлімінің түнгі ауысымы күтпеген жерден тыныш өтті. Дәрігерлер үшін — «бар болғаны» бірнеше ондаған науқас. Белгілі болғандай, дәл осындай ауа райында алматылықтар экстремалды жүруден бас тартып, үйде отырғанды жөн көреді. Бірақ дәрігерлер үшін қалыпты көрінген жағдай біздің фоторепортер Карлыгаш Нуржан үшін ерекше әсерлі болды, себебі дәл осы жерде — аурухананың жүрегінде — әр түн сайын өмірдің пульсі соғып тұрады.

№4 қалалық клиникалық аурухана Папанин көшесінде орналасқан және Түрксіб, Жетісу және жартылай Алмалы ауданының тұрғындарына қызмет көрсетеді (аурухана мұрағатынан алынған фото). 23:55. Балтыры шығып кеткен әйел жеткізілді. Қабылдау бөлімінің меңгерушісі Бауржан Рахимбеков аяғын абайлап тексеріп жатыр. Бірақ жарақаттың қаншалықты ауыр екенін рентген көрсетуі тиіс.

00:00. Егде ер адам ауласында сүрініп, қолының білегін сындырып алған.

Дәрігерлер жабық репозиция жасайды — сүйекті орнына салу.
— Ата, қазір білекті тартып, сүйекті орнына саламын, қолыңызды бос ұстаңыз, күш салмаңыз, — дейді травматолог Толейбай Айнабеков.

Гипсті гипс технигі Мамед Калиев салады.

Дәрігерлер пациентке егер ауруханаға жатпаса, сүйек қайтадан жылжып, дұрыс бітпеуі мүмкін екенін ескертеді. Бірақ ер адам бірден бас тартады: үйде шаруасы көп, немерелері күтіп отыр. Дәрігерлердің айтуынша, травматологияға түскендердің 60 пайызы ауруханаға жатудан бас тартады. Көпшілігі қалыпты өмірге тезірек оралғысы келеді, алайда ем толықтай тегін.

00:08. Келесі пациент те ауруханаға жатудан бас тартады: үйде оны 85 жастағы анасы күтіп отыр, оған қарайтын ешкім жоқ. Жанында отырған әйел бетін жауып, өзін күйеуі ұрғанын айтады, бірақ полицияға арыз жазбайтынын жеткізеді.

— Сүйек жақсы тұрған, бірақ ісік қайтқанда гипс босап, сүйек қайта жылжуы мүмкін, — дейді Бауржан егде әйелдің рентгенін қарап.

Артем Панфиловқа небәрі 22 жаста, ол №4 ауруханада тәжірибеден өтуде. Жасына қарамастан, үлкен әріптестері оны қабілетті жас дәрігер деп сипаттайды.
— Бұл рентгенде сүйек-буын жарақаты байқалмайды. Сүйек тіндері нормаға сай, — дейді Артем күйеуі ұрған әйелдің суретін қарап.

00:13. Жедел жәрдем ақсаңдап келген әйелді алып келді, оны бірден рентгенге жөнелтті.

— Сізде өкше сүйегінде өсінді бар, сол сізді мазалап жүр. Дүйсенбі күні емханаға барып, физиотерапия аласыз, қауіп жоқ, — дейді Бауржан.
Өкше өсіндісі — сүйектегі қатты ұлпа. Дұрыс емделсе, ота жасамай-ақ жазылады.

— Бір жарым жыл қытай медицинасымен емделдім, өтті деп ойлаған едім, — дейді әжей.

00:39. Тағы бір классикалық түсініктеме: «Құладым, ештеңе есімде жоқ».

00:45. Әйел қалай жараланғанын түсіндіруде: — Маған машина соқты...

Қайда шықсам болады? Коридор үстіне коридор, бірақ шығатын жер жоқ!

— No smoking! — деп мас күйдегі үй-күйсіз адам мырс етеді. Оның аяқтары II дәрежелі үсік алған.

Дәрігерлердің уақытын көбіне қағаз толтыру мен науқастарды рәсімдеу алып қояды.

Мария бұл ауруханада алты жыл жұмыс істейді. — Мені осында жақсы ұжым ұстап тұр, — дейді ол. — Жұмыс та өзіме ұнайды!

01:23. Қыздың айтуынша, ол құлап, сан сүйегін жарақаттаған.

Бірақ дәрігерлер «кездейсоқ құлаған әйелдерге» сенбейді: көбіне себебі — отбасы жанжалы, күйеу тарапынан соққы. Бір сағаттан кейін бұл әйел ауруханадан көзінше шығып кетеді.

Осы кезде жедел жәрдем тағы бір қызды әкеледі — оны туған ағасы ұрған. Себебі — белгісіз.

Қыздың денесінде көптеген жарақат бар. Мария болса, сынықпен келген жоғалған пациентті іздеуде.

02:14. Әйел құбырдан аққан ыстық суды қолымен тоқтатпақ болған, нәтижесінде екі қолы да I–II дәрежелі күйік алған.

Травматологтың сағатында түнгі екі жарым, бірақ науқастар әлі келіп жатыр.

Төрт минуттан кейін жедел жәрдем күйзелістен өзіне қол салмақ болған әйелді алып келді.

Ол жүзін көрсетуден бас тартты.

Қолының сыртқы беті ұстарамен қатты тілінген.
— Осылайша барлығына қажет еместігімді көрсеткім келді. Өлу оңай болады деп ойладым... Доктор, қатты ауырта ма? — дейді әйел, Артем ине-жіп дайындап тұрған кезде.

— Маған жара тігу үйреншікті, — дейді Артем. — Бұл жеңіл жағдай. Кейде мас адамдар қолын жұлып, тігуге бермейді, сонда бөлме түгел қан болады...

Заң бойынша, егер өз-өзіне қол жұмсауға әрекет жасаған адам мас күйде немесе есірткі/психотропты заттың әсерінде болса, оны полицияға бермейді. Егер есі дұрыс болса — психиатр бақылауына өтеді. Бұл әйел мас болғандықтан, үйіне жіберілді.

03:20. Достары соққыға жығылған жігітті алып келді. Оның миы шайқалған, денесінде көптеген соққы бар, бірақ ол да ауруханаға жатудан бас тартты.

Сағат таңғы 5-ке дейін тыныштық орнады.

05:30. Иығы ауыр жараланған әйелді алып келді. Бауржан оның рентгенін қарап тұр.

Бірнеше сағаттан кейін күрделі күйік алған екі жұмысшы жеткізілді. Қонып жатқан жатақханада өрт шыққан. Біреуінің денесінің 25 пайызы және тыныс жолдары күйген.

Өрт оның беті мен қолын да аямаған. Ер адам шұғыл түрде реанимацияға жіберілді.

Көрші бөлмедегі жұмысшының жағдайы жақсырақ: оның денесінің 12 пайызы күйген. Көбіне алақаны мен табаны зақымданған.

Дәрігерлердің айтуынша — тірі қалады.

08:00. Түнгі ауысым жаңа бригадаға есеп беруде.

— Тәулігіне 65 науқас түсті, 15-і ауруханаға жатқызылды, — дейді Артем.

Таңғы жоспарлау: түн ауыр болмады, бірақ бәрібір ұйқы келеді.

Полицей екі құрылысшы туралы анықтама алу үшін жоспарлау аяқталғанын күтуде.

09:00. Түнгі аяздан кейін таңертең көктайғақ.
— Тәжірибе бойынша айтарым, күн жылынады, әжелер базарға шығады. Сол кезде олар бізге жамбас және қол сынығымен түсе бастайды, — дейді Бауржан Рахимбеков жедел жәрдемді шығарып салып. Бір сағаттан кейін операциясы бар. Оның жұмыс күні әлі аяқталған жоқ…

Бұл материалдың түпнұсқасы 2023 жылға дейін Voxpopuli.kz порталында жарияланған. Автор тарихи материалды сақтау мақсатында мәтін мен суреттерді жеке архивінен қалпына келтірді.