Екатерина Смолякова: өмір жолы және КБТУ-дағы миссиясы

Балалық шақ және өмірге бағыт берген армандар

Екатерина, сіздің балалық шағыңыз қандай болды? Сол кезде сізге ең көп әсер еткен не?

— Менің балалық шағым ұзақ қыстары бар Сібір қаласы Томскіде өтті. Үйіміздегі жайлы кітапхана, кітаптар, ойыншықтар және бітпейтін сұрақтар арасында өстім. Анамның: «Ақылыңа және еңбегіңе сен — олар әрдайым сенімен бірге болады», — деген сөзін ерекше есте сақтадым. Бұл сөздер менің бүкіл өміріме бағыт-бағдар болды.

Балалық шақтан бастап қоғамға пайдалы болуды армандадым. Өзімді мұғалім немесе саясаткер ретінде елестететінмін — адамдарға қызмет ететін адам ретінде. Қиялымда мен әрдайым қатаң көк костюм киіп, қоғам игілігі үшін еңбек етуге дайын тұратынмын. Ойыншық аюлар мен қуыршақтарды қатар қойып, оларға есепті қалай шығару керегін түсіндіретінмін. Бәлкім, бұл менің біліммен бөлісуге және басқаларға көмектесуге деген алғашқы талпынысым болған шығар.

Бүгінде КБТУ-да жастармен жұмыс істей отырып, студенттердің көзінен өзімнің сол кездегі білімге деген қызығушылығымды қайта көремін.

Балалық шақтағы қандай армандарды бүгінге дейін сақтап келесіз?

— Мен адамдар бір-бірін түсінетін әлемге сенетінмін. Ішкі ұмтылысым — осы үйлесімге деген талпыныс. Қазақтың «Бір кезде шіл тауық қойға жұмыртқа салады» деген сөзі — бір-бірінен мүлде бөлек жаратылыстардың да ортақ тіл таба алатын әлем туралы. Әрине, бұл утопияға ұқсайды, бірақ жақсыға деген сенім бізді алға жетелейді.

Қазақ тілі: мәдениетті және өзіңді түсінуге апаратын жол

Қазақ тілін қалай үйрене бастадыңыз?

— Біз Қазақстанға көшкен кезде, ол қиын 90-жылдар еді. Жалпы өмірдің өзі қиын болды. Сол кездегі жағдайды ескере отырып, мен орыс мектебінде оқуымды жалғастырдым, өйткені ол уақытта қазақ мектептері өте аз болатын. Айналамдағы адамдармен тіл табысу үшін қазақ тілін үйренуге тура келді.

Бұл үлкен сынақ болды. Алғашында мен тек тұрмыстық деңгейде сөйлей алдым. Бірақ уақыт өте келе тілдің табиғаты мен құрылымы маған қызық бола бастады, содан кейін тереңдеп үйренуге кірістім. Бірнеше ай қазақ ауылында тұрдым, және дәл сол жерде менің «қазақы» өмірімнің негізі қаланды деп ойлаймын.

Тілді табиғи ортада үйрену — тек грамматиканы меңгеру емес. Бұл халықтың мәдениетіне, дәстүріне, дүниетанымына терең бойлау. Қазақ тілі мен мәдениетін соншалықты жақсы көріп кеттім, уақыт өте келе ол менің өмірімнің ажырамас бөлігіне айналды. Тілге деген қызығушылығымның арқасында қазақ тілі бойынша республикалық олимпиадалардың бірнеше мәрте жүлдегері болдым.

Фото: пресс-служба КБТУ

Университетке «Қазақ филологиясы және әдебиеті» мамандығына түсуім — осы жолдың заңды жалғасы болды. Әл-Фарабидің философиялық мәтіндерімен отырғанда аудармашымен бірге жұмыс істеген кездерімді жақсы есімде сақтадым. Бұл оңай болмады, бірақ әрбір жаңа парақ өз жаңалығын ашты. Тіл мен үшін мәдениетке ашылған терезе болды. Қазақ тілі — жай ғана сөздер емес, тұтас бір ғалам. Сол тіл арқылы мен қазақ халқының дәстүрін, менталитетін және философиясын түсіне бастадым. Мысалы, жеті атаны білу дәстүрі маған тарихтағы және өмірдегі өз орнымды тереңірек түсінуге көмектесті.

Ал бұл үдерісте сізге ерекше есте қалған не болды?

— Қазақ тілінен сабақ бере бастағанымда, көптеген студенттер таңғалатын: «Қалай, орыс қыз бізге қазақ тілін үйретеді?» Бірақ ол таңданыс тез арада құрметке ұласатын. Мен оларға: «Егер мен тілді үйреніп, жақсы көре алсам, сіздер де үйрене аласыздар!» деп айтатынмын. Бұл жай сөз емес еді — мен студенттердің ішкі қорқыныштарын жеңіп, тілді өз болмысының бір бөлігі ретінде аша бастағанын өз көзіммен көрдім.

Фото: пресс-служба КБТУ

Тарихты білу – шабыт береді

КБТУ-дағы жұмысыңызда сізді не шабыттандырады?

— Осы орынның тарихы. 2001 жылы Қасым-Жомарт Тоқаев Премьер-Министр болып тұрған кезде бұрынғы Үкімет үйінің ғимаратын КБТУ-ға берді. Университет Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен халықаралық деңгейдегі техникалық білім орталығын құру мақсатында ашылған.

Бір күні дәліздермен жүріп келе жатып, ерекше атмосфераны сезіндім. Бұл жерде Қазақстан тәуелсіздігіне қатысты ең маңызды шешімдер қабылданған. Осы қабырғалардың ішінде Дінмұхамед Қонаев сияқты көрнекті тұлғалар қызмет еткен.

Фото: КБТУ баспасөз қызметі

Студенты предложили создать фотоэкспозицию о жизни Кунаева, и теперь одна из аудиторий носит его имя. Это пример того, как прошлое может вдохновлять нас двигаться вперед.

Әлемді өзгертетін студенттер: дрондар, технологиялар және инклюзия

Екатерина, КБТУ студенттерінің сізді ерекше таңғалдырған жетістіктері туралы айтып берсеңіз.

— Біздің студенттер расымен таңғалдырады. Мысалы, инклюзивті білім беру үшін жасалған құмды тақта жобасы. Бұл жобаны ұсынған біздің студент қыз АҚШ-та өткен әлемдік стартап байқауында жүлделі орын алды. Жоба ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға құммен жұмыс арқылы ішкі тепе-теңдік табуға көмектеседі.

Екатерина Смолякова
Фото: КБТУ баспасөз қызметі

Тағы бір мысал — Alma Valley инновациялық хабының жастары ұсынған өртті ерте анықтайтын дрондар жобасы. Бұл жоба Kazenergy конкурсында жеңімпаз атанып, қазір оны басқа салаларда қолдану үшін жетілдіріліп жатыр.
Біз жеке жетістіктерді де мақтан тұтамыз. Мысалы, біздің түлегіміз Алибек Датбаев КБТУ-дағы жолын хакатондар мен бағдарламалаудан бастады. Бүгінде ол Booking.com компаниясында жұмыс істейді және бір департаментке жетекшілік етеді. Бұл — біздің студенттердің мүмкіндігінің шексіз екенін дәлелдейді.

Қолдаудың шабыт сыйлауы

КБТУ-ды ерекше ететін не деп ойлайсыз?

— Басты себеп — университеттің бастапқыда-ақ техникалық білім беру саласында көшбасшы болу мақсаты қойылғаны. Ал NNEF Білім беру қорының (оның негізін қалаушы — Динара Құлыбаева) қолдауы және Тимур Құлыбаевтың «Халық» қайырымдылық қоры арқылы көрсеткен үлкен көмегінің арқасында біз көп жетістікке қол жеткіздік. Бүгінде бізде заманауи жатақханалар, спорт кешендері, инновациялық зертханалар бар — мұның барлығы студенттердің шынайы әлеуетін ашуға мүмкіндік береді.

Студенттердің креативтілігі мені ерекше шабыттандырады. Олар кейде өзімізді таңғалдыруға дейін баратын идеяларға толы. Мысалы, олардың бастамасымен университет аумағында жапон бағы пайда болды — бұл тынығып, шабыт табатын ерекше орын. Тағы бір идея — болашақ ұрпаққа хат қалдыру үшін уақыт капсуласын көму. Ал смартфондарды қуаттауға мүмкіндік беретін «күн ағашы» біздің кампустың өзіндік символына айналды.
Ең маңыздысы — мұндай жобаларға студенттер ғана емес, университет басшылығы мен қор да қолдау көрсетеді. Бұл КБТУ-да идеялар тек естіліп қана қоймай, жүзеге асырылатынын, инновациялық әрі жайлы орта қалыптасатынын көрсетеді.

Жастарға кеңес: армандаңыз және әрекет етіңіз

Университетке түскелі жатқан жастарға не айтқыңыз келеді?

— Армандаудан қорықпаңыз, бірақ міндетті түрде әрекет етіңіз. Университет — тек білім алу орны емес, ол өзіңізді табатын кеңістік. Біз студенттердің өсуіне, жаңа нәрсені байқап көруіне, қателесуіне және өз жолын табуына барлық жағдай жасаймыз. Ең бастысы — мүмкіндіктерге ашық болу және өзіңізге сену.

Шабыт беретін тарих

Екатерина Смолякованың өмір жолы — табандылық, өзіне деген сенім және еңбек сүйгіштік адамның тағдырын өзгерте алатынының жарқын дәлелі. Оның оқиғасы бір армандастың өзі жаңа буынды шабыттандырып, бір кезде тағдыр жолын бастап берген жерді қайта жаңғыртуға күш беретінін көрсетеді.