Қадір түні Алматыда: мың айдан қайырлы қасиетті түн

Қадір түні немесе Ләйлатул-Қадр, яки Құдірет түні — исламда рамазан айының 27-түнінде атап өтілетін қасиетті мейрам. Бұл түні ұйықтамау, Құран оқу, құлшылық ету, жасалған күнәлар үшін кешірім тілеу және тілек айту қабылданған. 26-нан 27 тамызға қараған түні Алматы Орталық мешітінің есіктері ашық болды, ал түн ортасына таман келушілер саны 10 000 адамнан асты.

20:30-да Орталық мешіт залы әлі бос, мұсылмандар ауыз ашқаннан кейін келе бастайды.

Барлығы құптан намазына үлгеруге асығуда. Ораза күндері мұсылмандар отыз күн бойы күн шыққаннан күн батқанға дейін тамақтан, сусыннан, жұбайлық қатынастан тыйылып, тілін жаман сөзден, ойын жаман пиғылдардан сақтауға тырысады. Мешітке кірмес бұрын аяқ киімді шешу қажет.

Құран Ләйлатул-Қадрды «мың айдан да қайырлы» деп атайды. Бұл түні жасалған барлық амалдар — Құран оқу, Алла Тағаланы зікір ету және т.б. — мың ай бойы жасалған құлшылықтан да маңыздырақ. Бұл 83 жылдан астам үздіксіз ғибадатқа тең.

Имам мінберге (мимбар) шығып құтпа оқиды. Қадір түнінің ұлылығы мен құдіреті — Құранның дәл осы түні түсірілгенінде. Сенім бойынша, осы түні жерге көптеген періштелер түседі.

Мұсылмандар тарауих намазын оқиды. Пайғамбарымыз Мұхаммедтің сүннетіне сай рамазан айында тарауих намазын оқу — мұстахаб. Бұл намаз құптаннан кейін жамағатпен оқылады. «Таруиха» сөзі «үзіліс, тынығу, демалу» дегенді білдіреді.

Наиб имам Бахтияр — Қазақстанда Құранды толық жатқа білетін санаулы қарилардың бірі: «Алла Елшісіне періште Жәбірейіл: “Қадір түнін иманмен және Алланың сауап береріне үміттеніп өткізген адамның бұрынғы күнәлары кешіріледі” деген».

Бұл түні құлшылық таңға дейін жалғасады. Бүгін мұнда дүниенің түкпір-түкпірінен мұсылмандар, балалар да, ересектер де жиналды.

– Адам тек дене жағынан мықты емес, жаны да таза болуы керек, – дейді фитнес-тренер Рамиль Мирзаев.

Бұл түні қаза болған намаздар өтеледі, Құран оқылады, өткен күндер мен айлардағы қателіктер сараланады, ескі өкпе-наздар кешіріледі, болашаққа жоспар құрылады.

Бағдарлама жүргізушісі эфирге шығар алдында мәтінді жаттап тұр.

Орталық мешіттің бас имамы Кулмұхаммад Маханбетті тікелей эфир алдындағы сұхбатқа дайындап, грим жасалуда

Әйелдерге ерлер залына кіруге тыйым салынған, тележурналист қыздар жұмысты атқарып жүргеніне қарамастан, залға кіргенде ер адамдар бас шайқап, наразы болады. Бұл — жай талап емес, әйел адамның болуы намаз оқып тұрған ер адамның назарын бөлуі мүмкін

Бұл түні «Қазақстан» телеарнасы мешіт кіреберісіне үлкен экран орнатты, сондықтан ішке сыймаған мұсылмандар да тікелей эфирді көріп, бірге дұға ете алды. Бұл жерде ерлер мен әйелдер бірге құлшылық жасай алды.

Ыңғайлы болу үшін кілемдер сыртқа да төселді.

28 жастағы, екі баланың анасы Айгерім: «Бүгін мейрам, сонша қуаныш болды. Біз отбасымызбен жұмыстан кейін осында келіп, дастархан жаюға, бауырсақ жасауға көмектестік. Түнді ұйықтамай өткізуге тырысамыз, Алладан жасаған жамандықтарымыз үшін және ренжіткен адамдарымыз үшін кешірім сұраймыз».

Залда әйелдер саны ерлерге қарағанда әлдеқайда аз, бірақ соның өзінде өте ыстық. Намаз кезінде және рукуғ- сәжделерде әйел адамның қимылдары ер адамға қарағанда жинақы болуы тиіс. Әйел киімі мөлдір болмауы, дене пішінін айқын көрсетпеуі керек. Ол бет пен қолдың ұшыннан басқа бүкіл денені жабуы қажет.

– Менің атым — Күлән Мұқанова, мен жазушымын. Маған 85 жас, 1990 жылдан бері мешітке барып, Құран оқимын. Президентіміз бен Бас мүфтиіміздің арқасында бүгін мешітке келушілер көп, мен бұған өте қуаныштымын. Баршаңызға жұмыстарыңызда табыс, бақыт, денсаулық тілеймін. Қазақстанымыз гүлдене берсін. Мейрам құтты болсын!

Материалдың түпнұсқа нұсқасы Voxpopuli.kz порталында (2023 жылы жабылғанға дейін) жарияланған. Автор құжаттық және тарихи материалдарды сақтау мақсатында мәтін мен фотоларды жеке архивтен қалпына келтірді.